Α' Κλίση Ουσιαστικών

Γενικά

Η πρώτη κλίση στα αρχαία ελληνικά περιλαμβάνει ονόματα αρσενικά και θηλυκά.
Δεν περιλαμβάνει ουδέτερα.

Στα αρσενικά ανήκουν όσα λήγουν σε:
-ης
, π.χ. στρατιώτης και σε
-ας, π.χ. λοχίας

Στα θηλυκά ανήκουν όσα λήγουν σε:
, π.χ. ψυχή, μουσική και σε
, π.χ. ὥρα, γλῶσσα

 

Αρσενικά σε -ας και σε -ης

Σχηματίζουν την κλητική του ενικού σε -α:
τα εθνικά
: ὦ Πέρσα, ὦ Σκύθα
όσα λήγουν σε -της,
π.χ. ποιητής – ὦ ποιητά
τα σύνθετα με β’ συνθετικό ρήμα,
π.χ. γυμνασιάρχης (β’ συνθ. το ρ. ἄρχω) – ὦ γυμνασιάρχα,
παιδοτρίβης (β’ συνθ. το ρ. τρίβω) – ὦ παιδοτρίβα

Στη γενική ενικού έχουμε την κατάληξη -ου
Στην ονομαστική και κλητική του πληθυντικού έχουμε την κατάληξη -αι

Θηλυκά σε -η (γενική -ης)

Ο ενικός αριθμός κλίνεται με τον ίδιο τρόπο με τα νέα ελληνικά.

Στον πληθυντικό αριθμό προσέχουμε την ονομαστική και κλητική με την κατάληξη –αι και φυσικά τη δοτική με κατάληξη -αις

Θηλυκά σε -α (γενική -ας)

Στα παραπάνω ουσιαστικά σε –α
η γενική του ενικού σχηματίζεται σε -ας.

Αυτό γίνεται, όταν στην ονομαστική πριν από το
-α υπάρχει φωνήεν (στρατιά, πολιτεία) ή ρ (ὥρα).

Το -α δεν είναι μακρόχρονο αλλά βραχύχρονο.
Όταν η λέξη τονίζεται στην προπαραλήγουσα
π.χ. ἡ ἀλήθεια, ἡ εὐσέβεια
Στα ονόματα: γραῖα, μαῖα, μυῖα,
Στα εξής δισύλλαβα ονόματα σε -ρα:
μοῖρα, πεῖρα, πρῷρα, σφαῖρα, σφῦρα
Η εξαίρεση αυτή αφορά μόνο τον τονισμό.

Στην αιτιατική και κλητική του ενικού το -α είναι μακρόχρονο
ή βραχύχρονο, όπως στην ονομαστική του ενικού,

π.χ. ἡ ὥρα, τήν ὥραν, ὦ ὥρα, ἡ σφαῖρα, τήν σφαῖραν,
ὦ σφαῖρα, ἡ γλῶσσα, τήν γλῶσσαν ὦ γλῶσσα

Θηλυκά σε -α (γενική -ης)

Στα παραπάνω ουσιαστικά η γενική του ενικού σχηματίζεται σε -ης.
Αυτό γίνεται, όταν στην ονομαστική
πριν από το -α υπάρχει σύμφωνο, εκτός από το ρ.
Το α αυτό είναι βραχύχρονο

Skip to content