Τα επίθετα

Τα επίθετα στα λατινικά είναι: 

Επίθετα Β΄ Κλίσης 

Η β΄ κλίση περιλαμβάνει επίθετα τριγενή και τρικατάληκτα σε -us, -a, -um (longus, longa, longum) και σε -er, -(e)ra, -(e)rum (miser, misera, miserum και pulcher, pulchra, pulchrum). 

Το αρσενικό και το ουδέτερο γένος κλίνονται σύμφωνα με τη β΄ κλίση των ουσιαστικών, ενώ το θηλυκό σύμφωνα με την α΄ κλίση. 

Παραδείγματα 

α) longus, longa, longum (= μακρύς) 

β) miser, misera, miserum (= άθλιος) 

γ) pulcher, pulchra, pulchrum (= ωραίος) 

Παρατήρηση 

Από τα λήγοντα σε –er άλλα διατηρούν το e σε όλες τις πτώσεις (σαν το miser) και άλλα το συγκόπτουν σε όλες τις πτώσεις πλην της ονομαστικής και κλητικής ενικού του αρσενικού γένους (σαν το pulcher). Από την πρώτη κατηγορία συναντάμε στα προς εξέταση κείμενα του σχολικού βιβλίου τα miser, misera, miserum, tener, tenera, tenerum και liber, libera, liberum. Από τη δεύτερη κατηγορία συναντάμε μόνο το pulcher, pulchra, pulchrum. 

Επίθετα Γ΄ Κλίσης 

Η γ΄ κλίση περιλαμβάνει επίθετα τριγενή και τρικατάληκτα σε –er, –is, –e, τριγενή και δικατάληκτα σε –is, –e και συγκριτικά σε –ior, –ius και τριγενή και μονοκατάληκτα σε –ns, –rs, –x, –ps, –ar. 

Παραδείγματα 

α) τριγενή και τρικατάληκτα acer, acris, acre (= οξύς), celer, celeris, celere (= ταχύς) 

acer, acris, acre

celer, celeris, celere 

β) τριγενή και δικατάληκτα omnis, omne (= όλος), facilior, facilius (= ευκολότερος) 

omnis, omne 

facilior, facilius 

γ) τριγενή και μονοκατάληκτα ferox (= άγριος), ingens (= πελώριος) 

ferox

ingens 

 Παρατηρήσεις 

  1. Από τα τρικατάληκτα το celer, celeris, celere είναι μοναδικό. Όλα τα άλλα κλίνονται σαν το acer, acris, acre.
  2. Τα τριτόκλιτα επίθετα διαφοροποιούνται από τα ουσιαστικά καθώς σχηματίζουν: την αφαιρετική του ενικού σε –i, τη γενική του πληθυντικού σε –ium και την ονομαστική (αιτιατική και κλητική) πληθυντικού των ουδετέρων σε –ia.
  3. Σαν μονοκατάληκτα επίθετα κλίνονται και οι μετοχές ενεστώτα, με τη διαφορά ότι στην αφαιρετική του ενικού λήγουν σε –e. Όταν όμως στο κείμενο επέχουν θέση επιθέτου, σχηματίζουν και αυτές την αφαιρετική ενικού σε –i (amante/amanti, delente/delenti).

Εξαιρέσεις 

  1. Σχηματίζουν την αφαιρετική του ενικού σε –e, τη γενική του πληθυντικού σε –um και την ονομαστική (αιτιατική και κλητική) πληθυντικού των ουδετέρων σε –a τα συγκριτικά επίθετα (faciliore – faciliorum – faciliora).
    Σημείωση: Ο ανώμαλος συγκριτικός plures και complures σχηματίζει γενική πληθυντικού σε –ium (plurium, complurium). Η ονομαστική (αιτιατική και κλητική) πληθυντικού του ουδετέρου λήγει συνήθως σε –a και σπανιότερα σε –ia (plur[i]a, complur[i]a). 
  2. Το μονοκατάληκτο επίθετο inops (γεν. inopis) σχηματίζει τη γενική του πληθυντικού σε –um (inopum).
Skip to content